Samhain – wanneer de grens tussen de werelden dunner wordt

De dagen worden korter.

Buiten verdwijnen langzaam de laatste kleuren van de herfst.

Bladeren liggen op de grond, de avonden worden kouder en steeds vroeger moeten de kaarsen worden aangestoken.

De natuur trekt zich terug.

En juist op dat moment vieren veel moderne heksen Samhain.

Een feest van het einde én het begin. Van loslaten, herinneren en stilstaan bij degenen die vóór ons kwamen.

Maar waar komt Samhain eigenlijk vandaan?

Waarom wordt het verbonden met voorouders en de doden? En wat bedoelen mensen wanneer ze zeggen dat tijdens Samhain de sluier tussen de werelden dunner wordt?

Wat is Samhain?

Samhain is een oud Keltisch seizoensfeest dat vooral verbonden is met Ierland en andere delen van de Keltische wereld.

Traditioneel wordt Samhain geplaatst rond de overgang van 31 oktober naar 1 november. Het markeerde het einde van het oogstseizoen en het begin van het donkere deel van het jaar.

Het vee werd van de zomerweiden teruggebracht, voedsel werd voorbereid voor de komende winter en mensen maakten zich klaar voor de donkere maanden.

De zomer was voorbij.

De aarde werd stiller.

Een nieuwe periode begon.

De naam Samhain komt uit het Iers en wordt ongeveer uitgesproken als sow-in of sah-win, afhankelijk van het dialect.

Binnen het moderne Jaarwiel wordt Samhain tegenwoordig gezien als één van de acht jaarfeesten, of sabbats.

En voor veel heksen is het één van de belangrijkste momenten van het jaar.

Waarom wordt Samhain verbonden met de doden?

Samhain was niet alleen een overgang tussen seizoenen.

In oude Ierse verhalen werd deze periode ook voorgesteld als een bijzonder moment waarop de grenzen tussen onze wereld en de Andere Wereld minder vast waren.

Wezens uit die andere wereld konden dichterbij komen en bijzondere ontmoetingen waren mogelijk.

Daar ligt een deel van de oorsprong van het moderne idee dat tijdens Samhain de sluier tussen de werelden dunner is.

Dat betekent niet dat iedereen die Samhain viert letterlijk gelooft dat er op 31 oktober een deur naar een geestenwereld opengaat.

Je kunt de sluier ook symbolisch bekijken.

Samhain is een moment waarop we bewust stilstaan bij wat normaal gesproken buiten ons dagelijkse leven blijft:

de dood, onze voorouders, herinneringen en het besef dat alles uiteindelijk verandert.

Misschien voelt de grens tussen toen en nu daardoor inderdaad even iets dunner.

Een feest van voorouders

Voor veel moderne heksen is het herinneren van overleden dierbaren en voorouders een belangrijk onderdeel van Samhain geworden.

Sommigen zetten foto's neer van mensen die ze missen.

Anderen steken een kaars aan.

Er worden verhalen verteld, namen uitgesproken of gerechten gemaakt die iemand vroeger graag at.

Niet om verdriet vast te houden.

Maar om te herinneren.

Want iemand kan verdwenen zijn uit ons dagelijks leven en toch een plek blijven innemen in onze verhalen, gewoontes en herinneringen.

Samhain nodigt ons uit daar even bewust bij stil te staan.

Het einde hoort bij de cyclus

Kijk buiten en de natuur vertelt eigenlijk hetzelfde verhaal.

Bladeren vallen.

Planten sterven af.

Dieren bereiden zich voor op de winter.

Wat in de lente begon te groeien, trekt zich nu langzaam terug.

Binnen hekserij wordt de natuur vaak niet gezien als iets wat losstaat van onszelf. Haar cycli kunnen ons helpen naar ons eigen leven te kijken.

Daarom gaat Samhain niet alleen over letterlijke dood.

Het gaat ook over loslaten.

Welke periode is voorbij?

Welke gewoonte past niet meer bij je?

Wat draag je al veel te lang met je mee?

En wat mag achterblijven voordat je aan iets nieuws begint?

Soms moeten we eerst ruimte maken voordat er iets nieuws kan groeien.

Samhain en Halloween: zijn ze hetzelfde?

Samhain en Halloween worden vaak in één adem genoemd, maar ze zijn niet simpelweg hetzelfde feest.

Halloween heeft een lange geschiedenis waarin verschillende tradities en gebruiken samen zijn gekomen. De datum en sommige gebruiken hebben historische verbindingen met Samhain, maar ook christelijke feestdagen zoals Allerheiligen en Allerzielen hebben invloed gehad op de ontwikkeling van het latere Halloween.

Het moderne Halloween met pompoenen, kostuums, snoep en griezelversieringen is dus niet simpelweg het oude Samhain dat onveranderd is blijven bestaan.

Voor moderne heksen kunnen de twee tegenwoordig prima naast elkaar bestaan.

Overdag pompoenen uithollen en 's avonds snoep uitdelen sluit een stil moment bij een kaars niet uit.